Voka: "Overheidsuitgaven sinds 2019 met 18 miljard gestegen"

Sinds 2019 zijn de Belgische overheidsuitgaven met 18 miljard euro toegenomen. Toch scoren 17 van de 24 onderzochte Europese landen beter op vlak van dienstverlening mét een lager belastingniveau dan België. Dat stelt Voka Mechelen-Kempen in de ‘Waar voor je Geld’-index, waarmee Voka elk jaar - onder meer - de efficiëntie van de overheid analyseert. "In de komende begrotingsronde moet de focus liggen op een slankere en productievere overheid. Niet op nog meer belastingen", zegt Tom Laveren van Voka Mechelen-Kempen.

België staat voor de kwaliteit van zijn overheidsdienstverlening pas op de 21ste plaats van 24 onderzochte landen. Alleen Griekenland, Slovakije en Hongarije scoren slechter. Bovendien zakt de kwaliteit in 2026 naar het laagste niveau sinds Voka in 2011 met de metingen is gestart. De internationale vergelijking is veelzeggend: 17 van de 24 onderzochte Europese landen combineren een betere dienstverlening met een lager belastingniveau dan België.

"We krijgen te weinig waar voor ons geld in België. Ons land gaat al jarenlang achteruit als het aankomt op de kwaliteit van de overheidsdiensten en is bij de hekkensluiters in Europa", zegt Tom Laveren, gedelegeerd bestuurder van Voka Mechelen-Kempen. "Toch wordt de overheid alleen maar groter. Dat zit verkeerd. In de komende begrotingsronde moet de focus liggen op een slankere en productievere overheid. Niet op nog meer belastingen."

De belasting op arbeid behoort in België al tot de hoogste ter wereld. Ook voor belastingen op kapitaal en transacties staat ons land aan de Europese top. Daarnaast levert de vennootschapsbelasting almaar meer inkomsten op. De opbrengsten bevinden zich op een historisch hoog niveau en plaatsen België op de zesde plaats binnen de Europese Unie.

Er is dan ook géén ruimte voor bijkomende belastingen op arbeid of kapitaal. Die dreigen de concurrentiekracht van onze ondernemingen, investeringen en economische groei verder onder druk te zetten. "De regio Mechelen-Kempen is de grootste industrieregio van Vlaanderen: 31,1 procent van ons bruto regionaal product komt uit de industrie. Het is een heel competitieve sector. Dat maakt ons extra kwetsbaar. We hebben dan ook nood aan maatregelen die de groei stimuleren. Om jobs in de regio te verzekeren", stelt Laveren.

1,5 miljoen bij overheid

De 'Waar voor je Geld'-index kijkt ook naar het overheidsapparaat zelf. Vandaag werken meer dan 1,5 miljoen mensen in België voor een overheid. Dertig jaar geleden waren dat er ongeveer 1 miljoen. Nieuwe technologie kan helpen om met die mensen en middelen meer te doen. "Vandaag wordt artificiële intelligentie nog maar beperkt ingezet binnen de overheid. Onderzoeken tonen aan dat er met AI een potentiële productiviteitswinst richting 20 procent mogelijk is. Dat komt overeen met het werkvolume van ongeveer 300.000 jobs", zegt Laveren.

In het debat over de overheidsuitgaven wordt ook regelmatig gewezen op de subsidies aan ondernemingen. Daarbij duikt vaak het bedrag van 23,8 miljard euro op. Dat wordt dan voorgesteld als het bedrag dat naar de Belgische bedrijfswereld vloeit, maar die voorstelling klopt niet.

Van de 23,8 miljard euro aan economische subsidies in 2023 ging de helft (12 miljard euro), naar private ondernemingen. De overige 11,8 miljard euro, gingen naar dienstencheques, ​ ​ overheidsbedrijven en social-profitorganisaties, waaronder de NMBS, bpost, huisvestingsmaatschappijen en ziekenhuizen. Ook de evolutie is belangrijk: volgens cijfers van de Nationale Bank zijn de subsidies aan de bedrijfswereld de voorbije tien jaar met meer dan 3 miljard euro gedaald.